Radio Jura Home

MOJE MIASTO MOJE RADIO • Częstochowa 93.8 FM Słuchaj Online Facebook YouTube Twitter

Uniwersytecka Częstochowa: Jak ważni są babcia i dziadek?

Facebook Twitter

Tym razem z uwagi na daty 21 i 22 stycznia, rozmawiamy o roli dziadków we współczesnej rodzinie. Pamiętajmy o seniorach, babcia i dziadek stanowią wyjątkowo ważny pomost w domach, to osoby łączące historię poprzednich pokoleń z dzisiejszą młodzieżą i dziećmi.

Jak zmieniają się role takich członków rodziny oraz jak daleko od utartego wizerunku babci i dziadka, są dzisiejsi przedstawiciele starszego pokolenia – przekonaliśmy się w rozmowie z fachowcem. W studiu Radia Jura dr hab. Elżbieta Napora, z katedry psychologii Wydziału Nauk Społecznych UJD w Częstochowie.

Babcia i dziadek niezbędni w rodzinie

Radio Jura: Dziadkowie we współczesnej rodzinie są niezbędni, zawsze będą w niej obecni i nam potrzebni…

Elżbieta Napora: Są i tak naprawdę jest to ogromny zysk z perspektywy rodziny i wnuków. Sama obecność w rodzinie dla dziadków jest bardzo istotna. Warto mówić o rodzinie jako o systemie rodzinnym, systemie naczyń połączonych i obecności dziadków w tym gronie…

Radio Jura: Oceniamy te role z punktu widzenia odczuć każdego z nas? A może z perspektywy społecznej jak postrzegać rodzinę czy też stricte naukowo?

Elżbieta Napora: Z perspektywy popularno-naukowej, ale też interpersonalnej. Realizujemy też badawcze projekty, prowadzimy badania. Studenci też często są zaciekawieni pierwszymi wynikami swoich prac badawczych.

dr hab. Elżbieta Napora, UJD

Radio Jura: Badanie więzi międzypokoleniowych to może być ciekawy temat do badań. Studenci zdają sobie z tego sprawę?

Elżbieta Napora: Mają sami kontakt ze swoimi dziadkami i mają ogromne doświadczenie na tym polu. Są bardzo bogaci jeżeli chodzi o zasoby rodzinne, a to jest niezwykle cenne, jeżeli chodzi o oddziaływanie dziadków. Bo jeśli przyjrzymy się rodzinie, gdzie brakuje jednego z rodziców, co się często zdarza, to przybywa nam rodzin samotnych matek, ojców, lub rodzin z dziećmi w których rodzice wyjeżdżają do pracy za granicą. Wtedy niejednokrotnie ta pomoc i wsparcie ze strony dziadków jest bardzo ważna.

Radio Jura: W takiej wielopokoleniowej rodzinie wzbogacamy się nawzajem? Tych pozytywów wydaje się jest dużo…

Elżbieta Napora: Całe szczęście że one są. Jakość relacji towarzyskich powoduje, że ten rodzaj i stopień zaangażowania buduje bardzo ciepłe i bliskie relacje z wnukami. Rozpieszczają, mają świetny przekaz międzygeneracyjny. Pozwala to osadzić rodzinę w pewnej historii. Dziadkowe budują tez relacje z perspektywy pomocowej. Budują intymne relacje – bo wnukowie chętniej zwierzają się swoim dziadkom niż rodzicom.

Radio Jura: Dziadkowe wypełniają pewną lukę w rodzinach niepełnych. Stali się w nich kimś więcej niż seniorem w rodzinie – osobą pomagającą odebrać dziecko ze szkoły. Pełnią nowe role…

Elżbieta Napora: Tak, o to chodzi. Te zmiany społeczne jakie obserwujemy sprawiają, że dziadkowie współcześni to już nie taki obraz dziadka, który mamy sprzed pół wieku czy nawet jednej dekady. Są super wyglądający, uprawiający sport i znający się na wielu kwestiach. Podejmują wyzwanie edukacji, studiują na Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Wcześniej te osoby nie miały czasu, aby studiować, by wejść w tę rolę. To jest nowe doświadczenie. Otwierają się nowe możliwości rozwoju poznawczego, emocjonalnego, sprawności fizycznej. Mogą realizować swoje hobby, ale jednocześnie pokazują model dziadka, który może również w tym wieku realizować rolę studenta. To świetny przekaz pokoleniowy, że nigdy nie jest za późno.

dr hab. Elżbieta Napora, UJD

Radio Jura: Mogą realizować niespełnione pasje, mają więcej czasu, co chyba utrzymuje ich w dobrej kondycji. Czują się dłużej młodzi?

Elżbieta Napora: Nie tylko młodzi, ale i potrzebni. To jest taka perspektywa interpersonalna, co dziadkowie otrzymują będąc w kontakcie z rodziną, wnukami. Te relacje są fantastyczne. Takie badania, które były prowadzone, pokazują, że tacy seniorzy, którzy mają umożliwiony kontakt zyskują. Jednak czasami średnie pokolenie utrudnia ten kontakt. Obserwujemy jednak na ogół dużą otwartość i gotowość, by dziadkowie mieli kontakt ze swoimi wnukami. Jakie są korzyści dla samych dziadków? Mają szansę zaspokoić swoje potrzeby bliskości, akceptacji, szacunku czy uznania i przynależności. Jestem potrzebny i mogę coś wnieść do rodziny. Co buduje też poczucie wartości, czują się zdrowsi, to buduje też dobrostan psychiczny. To jest obopólna korzyść.

Babcia i dziadek nadążają za technologiami

Radio Jura: Dziadkowie muszą nadążać za rozwojem komunikacji, za nowinkami technicznymi, by spotkać się na tej płaszczyźnie z wnukami?

Elżbieta Napora: Trochę wskazywana jest im ta droga przez wnuków. Mogą im pokazać jak obsługiwać te wszystkie komunikatory, łącza komputerowe, co jest też możliwością do lepszego kontaktu z wnukami. Wnukowie mogą być przydatni, a z perspektywy dziadków? Mówią oni, że mają wspaniałych wnuków, co podkreślają w swoich rozmowach…

Radio Jura: Wnuczkowie mają pewne oczekiwania, dziadkowie muszą się trochę do nich dopasować?

Elżbieta Napora: Dziadkowie niejednokrotnie mają określony przedział wiekowy. Mają swoją mądrość życiową i swoje doświadczenie. Okazuje się, że kiedy patrzy się na doniesienia badawcze, to mimo wszystko w głowie młodego człowieka występuje stereotyp dziadka z jego cechami. A lepiej postrzegamy własnych dziadków, niż postrzegamy zazwyczaj innych. Myślimy o wiele lepiej o swoich babciach i dziadkach, niż wygląda nasza opinia o dziadkach w ogóle. Mój jest zawsze super, jest kompanem czy do zabawy czy innych rzeczy.

Radio Jura: Kto z tych relacji czerpie więcej?

Elżbieta Napora: Bardzo dobre pytanie. Która strona więcej z tego korzysta? Z perspektywy badań, także międzyuczelnianych, które prowadziliśmy, sprawdzaliśmy jeden z aspektów takich kontaktów – czy wsparcie ze strony dziadków będzie miało wpływ na sukcesy szkolne wnuków. Okazuje się, że wsparcie otrzymywane będzie współodpowiedzialne za osiągnięcia dzieci. To nowe wnioski, pewna nisza, która aktualnie ma jeszcze szansę na rozpoznanie z perspektywy przydatności dziadków. To wsparcie może być różne…

Radio Jura: To szeroki temat do badań?

Elżbieta Napora: Tak. Teraz kiedy u nas na UJD pojawił się nowy kierunek – psychologia. Otwiera się ta przestrzeń badawcza, zaangażowanie studentów do podejmowania podobnych tematów…

Radio Jura: Poza tym są to też doświadczenia życiowe, które będą wzbogacać przestrzeń badawczą. To wdzięczny temat dla nauki do badań…

Elżbieta Napora: Tak. Możemy zweryfikować własne przypuszczenia czy hipotezy. To jest bardzo raczkująca jeszcze przestrzeń.

Radio Jura: O czym powinniśmy jeszcze pamiętać obok życzeń, zwracając się do naszych dziadków?

 Elżbieta Napora: Przede wszystkim o tym, że są to osoby które są blisko nas. Nie tylko my mamy prawo korzystać z ich zasobów, czasu i zainteresowań. Oni mają dokładnie to samo prawo, gdy jest taka potrzeba, należy też stanąć obok dziadków i ich maksymalnie wspierać. Wydaje się, że oni sobie jakoś radzą, a tymczasem nie zawsze chcą nas niepokoić. Warto o tym pamiętać, o ich obecności w systemie rodziny.

Rozmawiał Mariusz Osyra.

Czytaj także:

Najnowsze

R E K L A M A

Polecamy dzisiaj

Jak mija dzień? Sprawdź najważniejsze wiadomości z 3 lutego 2023