Muzeum Częstochowskie zaprasza na wystawę “Nieznana Częstochowa – projekty kamienic sprzed 1914 roku”
To tytuł nowej wystawy w w Galerii Dobrej Sztuki. Wernisaż już w najbliższy piątek (7.11) o 18.00.
Szacowany czas czytania: 02:48
Wystawa zaskoczy oglądających- zapewnia kuratorka Olga Desperak, bo to prezentacja projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, a archiwalne rysunki fasad nie były dotąd prezentowane na tak szeroką skalę. Można będzie zobaczyć np. jak została zaprojektowana dekoracja kamienicy przy ul. Krakowskiej 8, która obecnie nie wyróżnia się pod względem estetycznym. Wystawa “Nieznana Częstochowa – projekty kamienic sprzed 1914 roku” będzie prezentowana aż do lutego.
Olga Desperak, kuratorka wystawy:
Dynamiczny rozwój Częstochowy na przełomie XIX i XX wieku jako jednego z największych ośrodków przemysłowych Królestwa Polskiego skutkował licznymi realizacjami architektonicznymi, zarówno wokoło jego głównej arterii – alei Najświętszej Maryi Panny, jak i w bardziej oddalonych od centrum dzielnicach. Dotychczas wiedza o wyglądzie budownictwa mieszkalnego tamtych czasów bazowała na istniejącej tkance miasta oraz archiwalnych zdjęciach i pocztówkach. Jej dokładniejsze poznanie będzie możliwe dzięki obszernej prezentacji projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, pochodzących z lat 1887–1914.
Archiwalne rysunki fasad nie były dotąd prezentowane na tak szeroką skalę. Są nieocenionym materiałem wizualnym pokazującym przemiany zabudowy Częstochowy na przestrzeni niecałych 30 lat, a także dającym możliwość bliższego poznania historii poszczególnych adresów. Ówczesna zabudowa parceli niejednokrotnie powstawała etapowo: budowano oficynę w podwórzu, a dopiero później skrzydło frontowe albo stawiano kamienicę, a w kolejnych latach planowano jej nadbudowę o kolejne kondygnacje.
Niektóre rysunki trudno rozpoznać na pierwszy rzut oka, gdyż albo cała bryła nie została zrealizowana, albo dekoracja elewacji nie była wykonana spójnie z projektem bądź też już nie istnieje. Pokazywane projekty to wizualizacje kamienic, które przeważnie w mniejszym lub większym stopniu różniły się od ostatecznej realizacji – czasami na korzyść, ale przeważnie na niekorzyść finalnego wyglądu fasady. Tytułowa „Nieznana Częstochowa” to opowieść o tym, jak mogło wyglądać miasto na początku XX stulecia, gdyby wszystkie projekty zostały wiernie zrealizowane.
Oglądanie wystawy będzie formą spaceru po Częstochowie, począwszy od Starego Miasta i jego okolic, dalej aleją Najświętszej Maryi Panny, skręcając w odchodzące od niej ulice, aż do terenów wokół Jasnej Góry. Wprowadzeniem do ekspozycji będą dwa archiwalne plany miasta, w tym jeden, dotychczas nieprezentowany, z 1877 roku, przybliżające ówczesne kwestie urbanistyczne.
Wśród pokazywanych rysunków dwu-, trzy- lub czterokondygnacyjnych fasad będzie można odnaleźć wątki gotyckie, renesansowe, barokowe czy klasycystyczne w kostiumie neostylowym, a także kamienice o wczesnomodernistycznych dekoracjach elewacji.
Zaskoczeniem dla odbiorców może okazać się na przykład zaprojektowana dekoracja kamienicy przy ul. Krakowskiej 8 obecnie nie wyróżniająca się pod względem estetycznym, czterokondygnacyjne kamienice przy alei NMP 39/41 kontrastujące z niską zabudową po drugiej stronie arterii pod numerem 36/38 oraz 40/42 albo dekoracja kamienicy przy al. Kościuszki 18/20, której tylko połowa skrzydła frontowego została zrealizowana.
Wystawa ma na celu przybliżenie i popularyzację dawnej architektury Częstochowy oraz jej historii, gdyż sporo obiektów z prezentowanych projektów już nie istnieje. Ekspozycja ma także uwrażliwić odbiorców na dziedzictwo architektoniczne miasta oraz na znaczenie estetyczne detalu w architekturze.
wystawa czasowa
Galeria Dobrej Sztuki, al. NMP 47
7.11.2025 – 8.02.2026
wernisaż godz. 18:00
Źródło: Muzeum Częstochowskie
